فناوری
مونازیت؛ منبعی مهم برای عناصر نادر خاکی و چالشی زیست‌محیطی برای چین
گزارش IEEE Spectrum از نقش مونازیت در صنعت عناصر نادر خاکی چین می‌گوید؛ نقشی که با پیامدهای زیست‌محیطی فرآوری این سنگ معدن همراه بوده است.
چین برای دهه‌ها در استخراج و فرآوری عناصر نادر خاکی پیشتاز بوده و مونازیت یکی از منابع مهم این صنعت است؛ سنگ معدنی‌ای که عناصر کم‌یاب اما حیاتی‌ای مانند دیسپروزیم، تربیم، ایتریم و اربیم را در خود دارد. چین هم از معادن داخلی مونازیت استخراج می‌کند و هم حجم زیادی از آن را برای فرآوری وارد می‌کند.
بخش عمدهٔ مونازیت استخراج‌شده در داخل چین از مجموعهٔ معدنی بزرگ بایان‌اوبو در مغولستان داخلی می‌آید؛ این مجموعه، که عمدتاً معدن سنگ‌آهن است، بزرگ‌ترین ذخیرهٔ شناخته‌شدهٔ عناصر نادر خاکی جهان را نیز در خود جای داده است.
فرآوری مونازیت پیامدهای زیست‌محیطی سنگینی داشته است. سد باوگانگ در نزدیکی شهر صنعتی بائوتو حوضچه‌ای مصنوعی است که پساب دهه‌ها فعالیت معدنی و صنعتی را در خود جمع کرده و حاوی مواد شیمیایی سمی و مقدار قابل‌توجهی توریم پرتوزاست. توریم عمدتاً از فرآوری سنگ‌های مونازیت به‌جا مانده است. منبع، مساحت این حوضچه را در بخش‌های مختلف ۱۰ و ۱۱ کیلومتر مربع ذکر می‌کند.
چین در سال‌های اخیر مقررات زیست‌محیطی و محدودیت‌های استخراج و فرآوری مواد معدنی را سخت‌گیرانه‌تر کرده است. از جمله، به‌دلیل فاجعهٔ زیست‌محیطی سد باوگانگ، این کشور اجازهٔ توسعه یا بهره‌برداری از معادن مستقلی را نمی‌دهد که تنها مونازیت استخراج می‌کنند.
در شرایطی که کشورهای صنعتی در آمریکای شمالی، آسیا و اروپا میلیاردها هزینه می‌کنند تا زنجیرهٔ تأمین عناصر نادر خاکی خود را تقویت کنند، تجربهٔ چین در استخراج و فرآوری مونازیت می‌تواند درس‌هایی برای این تلاش‌ها داشته باشد.
این گزارش به کمک هوش مصنوعی تهیه شده است. مطالب براساس منابع درج‌شده تنظیم شده‌اند؛ صحت مستقل همه ادعاها تضمین نمی‌شود.
منبع: IEEE Spectrum — مشاهده منبع اصلی ↗