نقش APOE4 در اختلال میلین‌سازی نورون‌ها شناسایی شد

پژوهشگران مؤسسهٔ Picower در MIT گزارش داده‌اند که APOE4، مهم‌ترین عامل خطر ژنتیکی شناخته‌شده برای آلزایمر دیررس، پیام‌رسانی مولکولی Wnt را در الیگودندروسیت‌ها سرکوب می‌کند. این سلول‌ها با ساخت غلاف چربیِ میلین، شاخه‌های آکسونی نورون‌ها را عایق می‌کنند و به انتقال الکتریکی بهتر کمک می‌کنند.

در غیاب پیام‌رسانی کافی Wnt، الیگودندروسیت‌ها قطره‌های چربی انباشته می‌کنند، به‌جای آن‌که چربی را برای میلین‌سازی به‌کار بگیرند. پژوهشگران با بازگرداندن فعالیت Wnt، میلین‌سازی را در کشت سلول‌های انسانیِ حامل APOE4 و نیز در موش‌های مدل آلزایمر بهبود دادند. این یافته‌ها در مطالعه‌ای منتشرشده در ۱۵ اکتبر در نشریهٔ Cell Stem Cell گزارش شده است.

گروه پژوهشی برای شناسایی نقش Wnt، از جمله ژن‌های پروتئین‌ساز را در الیگودندروسیت‌های انسانیِ حامل APOE4 با ویرایش CRISPR به‌صورت نظام‌مند غیرفعال کرد. نتایج نشان داد حذف ژن‌های تقویت‌کنندهٔ فعالیت Wnt با افزایش قطره‌های چربی همراه است؛ حذف ژن‌های مهارکنندهٔ Wnt نیز همین اثر را داشت.

پژوهشگران می‌گویند این مداخله در حد اثبات امکان‌پذیری و در آزمایش‌های آزمایشگاهی انجام شده است. سرپرستی مطالعه را Li-Huei Tsai، استاد Picower، و Leyla Akay، نویسندهٔ نخست مقاله، بر عهده داشتند. تیم پژوهشی پیش‌تر در سال ۲۰۲۲ نشان داده بود که APOE4 باعث انباشت قطره‌های چربی در الیگودندروسیت‌ها و اختلال در میلین‌سازی می‌شود؛ مطالعهٔ تازه مسیر مولکولی دخیل در این پدیده را بررسی می‌کند.